حسابداری

ارزش دفتري

ماشين آلات                       ***

استهلاك انباشته                  ***

ارزش دفتري                     ***

مثال ( استهلاك انباشته )

فرض كنيد ماشين آلات يك كارخانه در تاريخ 1/1/80 به بهاي 100 ميليون ريال تحصيل شده و عمر مفيد آن پنج سال برآورد شده است. بنابراين سالانه 20 ميليون ريال در اثر استفاده به هزينه تبديل مي شود :

در مثال فوق محاسبه ارزش دفتري پس از چهار سال به صورت زير مي باشد :

ماشين آلات                          000/000/100

استهلاك انباشته                      000/000/80

ارزش دفتري                        000/000/20

روشهاي محاسبة استهلاك

• روش خط مستقيم يا اقساط مساوي

• روش نزولي با نرخ ثابت

• روش جمع ارقام سالها

روش خط مستقيم

در اين روش فرض بر اين است كه دارايي در طي عمر مفيد خود به صورت يكنواخت مورد استفاده است. لذا براي محاسبه استهلاك درهر دوره از فرمول زير استفاده مي شود :

دارایی شده تمام بهای-دارایی اسقاط ارزش  مفید عمر سالهای = استهلاك سالانه

مثال:

• استهلاك در صورتيكه ارزش اسقاط دارايي مذكور در پايان عمر مفيد صفر باشد. :

• چنانچه بهاي تمام شدة اثاثه اداري 000/000/1 ريال و عمر مفيد آن 5 سال باشد مطلوبست تعيين هزينه استهلاك اثاثه اداري :

000/200 = 5 ÷ 000/000/1 = سالهاي عمر مفيد ÷ بهاي تمام شده دارايي = هزينة استهلاك

مثال:

استهلاك در صورتيكه ارزش اسقاط دارايي مذكور در پايان عمر مفيد 000/100 ريال باشد :

سالهاي عمر مفيد ÷ ( ارزش اسقاط - بهاي تمام شده دارايي ) = هزينة استهلاك

000/180 = 5 ÷ (000/100 - 000/000/1 )

روش ماندة نزولي:

دراين روش هزينة استهلاك هر سال نسبت به سال قبل در طي عمر مفيد دارايي كاهش مي يابد و براي محاسبة آن كافي است كه ارزش دفتري دارايي ثابت ضربدر نزخ ثابتي كه براي آن دارايي تعيين شده است به دست آيد. هزينه استهلاك به شرح زير است :

نرخ استهلاك * ( ذخيره استهلاك – بهاي تمام شدة دارايي ) = هزينة استهلاك

مثال ( روش ماندة نزولي )

چنانچه بهاي تمام شدة اتومبيلي 000/000/7 ريال و نرخ استهلاك آن 25% و استهلاك انباشته آن 000/000/2 ريال و ارزش اسقاط اتومبيل 000/500/2 ريال پيش بيني شود ، هزينه استهلاك به شرح زير است :

000/250/1 = 25% * ( 000/000/2 – 000/000/7 ) = هزينه استهلاك

روش جمع ارقام سنوات

در اين روش قيمت تمام شدة دارايي با استفاده از ارقام سنوات عمر مفيد آن تقسيم به نسبت مي شود. مثلاً اگر عمر مفيد يك دارايي 5 سال باشد جمع ارقام سنوات عمر مفيد آن 15 سال خواهد بود ( 15 = 5 + 4 + 3 + 2 + 1 ).

مثال

استهلاك ماشين آلاتي با ارزش 000/30 ريال به شرح زير است :

• 000/10 = 000/30 ×  515  = استهلاك سال اول

• 000/8 = 000/30 ×  415 = استهلاك سال دوم

• 000/6 = 000/30 ×  315  = استهلاك سال سوم

• 000/4 = 000/30 ×  215  = استهلاك سال چهارم

• 000/2 = 000/30 ×  115  = استهلاك سال پنجم